Dinozorların bundan yaklaşık 244 milyon yıl önce dünyamızda dolaşmaya başladıkları ve 66 milyon yıl önceki asteroid çarpmasıyla nesillerine en büyük darbeyi aldıkları düşünülüyor. Geçmişten günümüze birçok bilim dalı, bize çok uzak bir zamanda yaşamış olan bu canlılar hakkında bilgi edinmek için geniş çaplı çalışmalar yürüttü ve yürütmeye de devam ediyor.
Fakat bu duruma ilgi duyan sinema dünyası da boş kalmıyor ve Jurassic Park gibi yapımlarla dinozorları -elde olan bilginin yettiği kadarıyla- ekrana taşıyorlar. Birçok bilim insanı uzun yıllardır ekranlardaki bazı dinozor temsillerinin ve davranışlarının bilimsel karşılığının olmadığını ve bu sebeple de insanları yanlış bilgilendirdiğini dile getiriyor. Biz de bu yanılgıları sizlere derledik.
Filmlerin dinozorlarla ilgili söylediği yalanlar
YANLIŞ: Bir T. Rex sizi kovalayacak olsaydı arabayla son gaz kaçmanız gerekirdi
Her ne kadar televizyon ekranlarında oldukça güçlü ve hızlı hareket ediyormuş gibi gösterilse de, saatte ortalama 17km hızla koşabilen dev dinozor T. Rex, bu sınırı aşacak olsaydı kemikleri paramparça olurdu.
YANLIŞ: Asit saçabilen ikonik dinozor Dilophosaurus’un boyutu, ortalama bir yetişkinden en fazla biraz büyük
Çoğunluğun aklına Jurassic Park ile kazınan söz konusu dinozorun asıl uzunluğu 6 metre civarında. Ayrıca üzerinde asit bulunduğuna veya avına karşı böyle bir yöntem kullandığına dair bir kanıt yok. Ekranlardaki tasvirinin komodo ejderlerinin salyasında zehir bulunmasından kaynaklandığı düşünülüyor. Öyle olsa bile zehirli salyadan ilham alıp asit püskürmeyi bulmak için uzunca yol katetmek gerektiği kesin.
YANLIŞ: Dinozorların kilometrelerce öteden duyulabilen kükremeleri vardı
Yapılan son araştırmalara göre bu canlıların sinema dünyasında yansıtıldığı gibi güçlü kükremeleri yok. Daha çok günümüzdeki kuş akrabaları gibi gırtlak sesleri çıkardıkları öne sürülüyor
YANLIŞ: Pterozor, bir insanı alıp uzaklara uçabilirdi
Hem çizgi filmlerde hem de sinema dünyasında gördüğümüz bu canlılar karakterleri alıp yuvalarına yemek niyetine götürmeleriyle tanındı diyebiliriz. Fakat büyük canlılar olsalar da gerçekte ortalama bir insan, pterezorların taşıması için fazla ağır olurdu
YANLIŞ: Sizi yemek istemeyen bir dinozor tamamen zararsız demektir
Bu, dinozorlara özgü bir durum değildir. Et yemeyen bir evcil hayvanınız bile olsa, sizi öldürmeye karar verdiğinde etçil-otçul ayrımı yapmamanız gerektiğini -acı şekilde- öğrenirsiniz. Yani yemek tercihleri arasında sizin bulunmadığınız bir hayvan da size zarar verebilir, etçil bir hayvan da.
YANLIŞ: Paleontologların tek yaptığı çukur kazıp fosil incelemektir
Bu da sinema dünyasının ister istemez izleyicinin kafasına yanlış şekilde yerleştirdiği bilgilerden biridir. Kazı, bu alanda işin büyük bir bölümünü kapsasa da müze gibi yerlerde verilen eğitimler de işin bir bölümünü kapsar. Yani kafanızda sadece kazı yapıp evine dönen insanlar canlanmasın.
YANLIŞ: Paleontologlar sadece dinozor kalıntılarını inceler
Ekranlarda dinozor iskeletleriyle yan yana görmeye alışarak kafamıza yerleştirdiğimiz bu bilgi de doğru değildir. 10.000 yılın ardından gelen her hayvan ve bitki, paleontologlar için kayda değerdir. Bu bir yaprak da olabilir, ayak izi de.
YANLIŞ: Paleontolog olmak için Paleontoloji bölümünden mezun olmak gerekir
Aslına bakarsanız Paleontoloji diye bir lisans bölümü yok. Paleontolog olmak için öncelikle Jeoloji Mühendisliği gibi bir bölümden mezun olmanız ve ardından paleontoloji dalında yüksek lisans yapmanız gerekir.
YANLIŞ: Mosasaurus, bir uçakla kıyaslanabilecek kadar büyüktü
Şimdiye kadarki en büyük Mosasaurus’un 17 metre civarında bir uzunluğukta olduğunu düşünürsek, filmlerde gösterilenin aksine onları büyük yolcu uçaklarıyla karşılaştırmak güç.
YANLIŞ: Dinozorlar olur olmadık yerlerde yüksek ses çıkarırlar
Filmlerde ortamı tam anlamıyla seyirciye aktarma amacıyla gerçekleştirilen bu durumun herhangi bir kanıtı yok. Zaten doğasında olmadığı sürece hiçbir hayvanın kükrediğini veya farklı sesler çıkardığını görmeyiz. Bu, vahşi doğada “ben buradayım” demekten farklı bir şey olmaz.
YANLIŞ: Velociraptorlar, bir insan ile aynı uzunluktadır
Bilimsel verilere göre Velociraptorlar, kuyruk uçlarından baş kısmına kadar 2 metreye kadar uzanabiliyordu. Fakat iş yerden yüksekliklerine geldiğinde sadece 45-50 cm uzunluğa sahiplerdi. Yani filmlerde gördüğümüz insan boyundaki Velociraptorlar da gerçeği yansıtmıyor.
YANLIŞ: T. Rex’in elleri, inanılmaz derecede güçlü bedeninin yanında hiçbir şey ifade etmiyor
Uzun zamandır T. Rex konusunun açıldığı ortamlarda ellerinin güçsüz olmasından bahsediliyor. Bu da sinema dünyasının bir çarpıtması elbette. 90 santimetre civarında bir uzunluğa sahip olan bu kolların her biriyle T. Rex, 195kg kadar ağırlığı kaldırabilirdi. Fakat bu elleri ne amaçlarla kullandığı tam olarak bilinmiyor.
YANLIŞ: Dinozorların tamamı, meşhur asteroidin çarpmasıyla dünyadan silindi
Paleontolog Prof. Paul Barrett’in sözlerine göre meşhur Asteroid, dinozorların yüzde 75’i kadarını ortadan kaldırdı. Küçük ve tüylü birçok dinozor türü hayatta kalmayı başardı ve kuşlar gibi örneklerinin çoğunu bugün etrafta görebiliyoruz.
YANLIŞ: Hareket etmediğiniz takdirde dinozorlar sizi göremezdi
Sinema dünyasının verdiği yanlış bilgilerden biri de bu. Bir T. Rex’le karşı karşıya kaldığınızda hareketsizce ona öylece bakmak, filmlerde işe yarıyor olsa da pratikte yapılabilecek en saçma şey olurdu.
YANLIŞ: Dinozorlar DNA’ları sayesinde kopyalanabilir
Bilim insanları bunun için erken olduğunu söylüyor. Bu durumun en büyük sebebiyse dinozor DNA’sının aradan geçen yıllara dayanamıyor olması. Ayrıca bu konunun etik olup olmadığı üzerine çok sayıda tartışma da dönüyor.
YANLIŞ: Dinozorların ebeveynlik yönü pek gelişmemişti
Aslında aile bağının kuvveti dinozordan dinozora değişen bir durum. Bazı türler kendileriyle ilgilenip yavrusu olsa da yalnız kalmayı tercih ederken bazılarının yavru bakımına daha çok önem verdiği biliniyor
YANLIŞ: Dinozorlar sadece büyük kertenkelelerdi
Her ne kadar öyle görünüyor olsa da geçtiğimiz yıllarda yapılan bir araştırma, neredeyse tüm dinozor türlerinin ‘tüylü’ olduklarını öne sürmüştü. Aklımızdaki devasa dinozorları tüylü düşününce daha da ürkütücü oluyorlar. Bu araştırmanın ardından dinozorların tüylü değil ‘pullu‘ olduğunu öne süren bir başka araştırma da yayınlanmıştı
YANLIŞ: Velociraptor en zeki dinozor türüydü
Dinozorların duygu ya da mantık geliştirebilecek bir beyne sahip olduğu düşünülmüyor. Bir dinozor diğerinden akıllı hareket ediyorsa, bu muhtemelen onun o şekilde yaşamaya zorlanmış olmasındandır. Sabah yem olmamak için gece avlanan türleri buna örnek verebiliriz.
YANLIŞ: Dinozorlar ve insanlar aynı çağda yaşamıştı
Dinozorların nesli, kabaca 66 milyon yıl önce tükendi. İnsanlığın ulaştığı en uzak dönemin ise 6 milyon yıl kadar geriye uzandığına inanılıyor. Yani soyumuz birkaç milyon yıl daha geriye gitseydi bile dinozorlara çok uzak olurduk..
YANLIŞ: Hem çizgi filmlerde hem de sinema dünyasında görmeye alıştığımız Brontosaurus, aslında hiç var olmadı
Gezegen kategorisine alınıp çıkarılan Plüton’unkiyle benzer bir kader yaşayan, bir zamanlar dinozorlardan sayılmayan devasa Brontosaurus, 2015 yılında tekrar ayrı bir dinozor türü olarak sayıldı.
Dinozorlarla ilgili yanlış bilinenleri derlediğimiz içeriğimizin sonuna geldik. Dinozorlarla ilgili paylaşmak istediğiniz farklı bilgiler varsa yorum kısmında paylaşabilirsiniz.
Kaynak köşemiz: 1, 2, 3
